Σκοπός και πλαίσιο του συνεδρίου

Είναι πια αποδεκτό ότι είναι σημαντικό για τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας και πρωτοσχολικής ηλικίας να εμπλακούν στη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών και του Περιβάλλοντος, ως περιεχόμενο και ως διαδικασία. Από την εκτενή επιχειρηματολογία που έχει αναπτυχθεί θα μπορούσαμε να αναφέρουμε επιχειρήματα όπως:

  • Τα παιδιά έχουν την φυσική τάση και τα αρέσει να παρατηρούν τη φύση και να σκέφτονται γι αυτήν.
  • Με την εμπλοκή των παιδιών στη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών και του Περιβάλλοντος αναπτύσσονται θετικές στάσεις απέναντι στις Φυσικές Επιστήμες σε αυτά
  • Οι Φυσικές Επιστήμες είναι ένα αποτελεσματικό μέσο για την καλλιέργεια επιστημονικών και χειρονακτικών δεξιοτήτων και του επιστημονικού τρόπου σκέψης.
  • Η πρώιμη έκθεση στα φυσικά φαινόμενα οδηγεί σε καλύτερη κατανόηση των επιστημονικών εννοιών που θα διδαχθούν σε κατοπινά στάδια της εκπαίδευσης και με πιο τυπικό τρόπο. Επιπλέον η χρήση επιστημονικού λεξιλογίου και εκφράσεων σε πρώιμη ηλικία επιδρά στην ενδεχόμενη ανάπτυξη των επιστημονικών εννοιών.

Για να κατανοήσουμε  πλήρως πώς μαθαίνουν τα παιδιά τις Φυσικές Επιστήμες δεν αρκεί να ασχοληθούμε μόνο με τη μάθηση μέσα στο Νηπιαγωγείο ή στο Δημοτικό Σχολείο, θα πρέπει να πάρουμε υπ’ όψη μας και τη μάθηση έξω από το σχολείο. Κι αυτό γιατί αφ’ ενός θα πρέπει να σκεφτούμε το μεγάλο ποσοστό του χρόνου που τα μικρά παιδιά περνούν έξω από τη σχολική τάξη και το πόσο οι «εμπειρίες ζωής» τους συνεισφέρουν στα σχολικά επιτεύγματα αλλά και στην κοινωνική τους δράση.  Αφ’ ετέρου θα πρέπει να πάρουμε σοβαρά υπ’ όψη μας ότι τα πλεονεκτήματα της μάθησης στα άτυπα μαθησιακά περιβάλλοντα είναι δυνατόν να ενσωματωθούν στα αποτελέσματα της οργανωμένης μαθησιακής δραστηριότητας. Μια σειρά μεθόδων και χαρακτηριστικών της άτυπης μάθησης (για παράδειγμα ενεργός εμπλοκή του μαθητευόμενου, επιλογή του αντικειμένου μάθησης, διερευνητική πορεία και επίλυση προβλήματος) ενσωματώνονται στην μεθοδολογία της τυπικής μαθησιακής διαδικασίας. Αντίστοιχα όλα και περισσότερο οργανώνονται δομημένες μαθησιακές δραστηριότητες στα εκτός σχολείου μαθησιακά περιβάλλοντα, δραστηριότητες οι οποίες αξιοποιούν τα ιδιαίτερα και τα τοπικά χαρακτηριστικά του χώρου.

Ένα πλήθος περιβαλλόντων μάθησης έξω από τη σχολική τάξη έχει αναφερθεί από την ερευνητική δραστηριότητα και την εκπαιδευτική πράξη και περιλαμβάνει μεταξύ των άλλων μια σειρά καθημερινών χώρων και δραστηριοτήτων σε πάρκα και κήπους, σε αγρούς και επαγγελματικούς  χώρους, στην σχολική αυλή και σε εύκολα προσεγγίσιμα περιβάλλοντα. Περιλαμβάνει επίσης μια σειρά σχεδιασμένων περιβαλλόντων και προγραμμάτων, σε Τεχνοεπιστημονικά Μουσεία και Πλανητάρια,  Βοτανικούς, Ζωολογικούς κήπους και Ενυδρεία, Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης προστατευόμενων περιοχών. Σε όλα αυτά τα μικρά παιδιά, με ενεργοποιημένο το ενδιαφέρον τους και αλληλεπιδρώντας με το φυσικό και το σχεδιασμένο περιβάλλον, καλλιεργούν δεξιότητες διερεύνησης και κατανόησης των φαινομένων και του κόσμου που τα περιβάλλει. Η εκπαιδευτική έρευνα καταγράφει ότι η διδασκαλία σε άτυπα περιβάλλοντα καλά σχεδιασμένη, υλοποιούμενη αποτελεσματικά, με προετοιμασία και ανατροφοδότηση, προσθέτει σημαντικά οφέλη στην καθημερινή εμπειρία στη σχολική τάξη. Προφανώς η διδασκαλία των ΦΕ στα εκτός τάξης περιβάλλοντα, συνιστά προνομιακό πεδίο  για την προσχολική εκπαίδευση, καθώς διευρύνοντας τις εμπειρίες από τον πραγματικό κόσμο και καλλιεργώντας τις επιστημονικές δεξιότητες συνεισφέρει σημαντικά στην πρόσληψή τους ως διαδικασία κατανόησης του κόσμου που μας περιβάλλει και επιπλέον ως σημαντικό στοιχείο της ανθρώπινης δραστηριότητας και του πολιτισμού.

Η εμπειρία της εκπαίδευσης στις Φυσικές Επιστήμες στον πραγματικό κόσμο και η κατανόηση της λειτουργίας του, είναι αποδεκτό ότι ενισχύει τα θετικά συναισθήματα προς το περιβάλλον, προσθέτοντας στην προσέγγιση και την κατανόηση του,  τον θαυμασμό για την ομορφιά του, το σεβασμό, την ευλάβεια και το δέος. Επιπλέον οι Φυσικές Επιστήμες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο για την κατανόηση των επιστημονικών αρχών στις οποίες θεμελιώνονται τα περιβαλλοντικά θέματα και προβλήματα. Η πρώιμη εκπαίδευση σ’ αυτές συνεισφέρει και στην κριτική αποτίμηση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων τόσο των επιστημονικών ιδεών όσον και των τεχνολογικών εφαρμογών. Η μεγάλη πρόκληση όμως είναι η καλλιέργεια της αίσθησης ότι είμαστε αναπόσπαστα συνδεμένοι με τον  φυσικό κόσμο και πως αυτή η αντίληψη θα μετασχηματιστεί σε φιλοπεριβαλλοντικό αξιακό πλαίσιο, φιλλοπεριβαλλοντικές στάσεις και συμπεριφορές με σταθερότητα και διάρκεια.

Η υπέρβαση των ορίων μεταξύ τυπικών και άτυπων μαθησιακών περιβαλλόντων, μεταξύ σχολικής τάξης και περιβάλλοντος χώρου συνεισφέρει ώστε: να ενισχυθούν τα εσωτερικά κίνητρα μάθησης όπως η απορία, ο ενθουσιασμός, το ενδιαφέρον, να είναι μεγαλύτερη η κινητοποίηση των παιδιών καθώς επίσης και η προθυμία για μάθηση στις Φυσικές Επιστήμες.

Το γεγονός ότι διοργανώνουμε το 7ο Συνέδριο για τη Διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών στην προσχολική και πρωτοσχολική ηλικία στη χώρα μας θα μπορούσε να σημαίνει και να σηματοδοτεί την εδραίωση μιας επιστημονικής κοινότητας που συστηματικά ασχολείται ερευνητικά με το θέμα. Εξ ίσου σημαντική είναι η προσθήκη σ’ αυτή την κοινότητα των εκπαιδευτικών της πράξης που συνεισφέρουν σημαντικά είτε στην έρευνα είτε στις εκπαιδευτικές εφαρμογές των Φυσικών Επιστημών στην πρώιμη ηλικία.

Το Συνέδριο αυτό σκοπεύει:

  • να φέρει κοντά ώριμους και νέους ερευνητές, υπηρετούντες εκπαιδευτικούς και φοιτητές, καθώς και ανθρώπους που διαμορφώνουν την εκπαιδευτική πολιτική στην περιοχή των ΦΕ, για να συζητήσουν καινούργιες και παλιότερες ιδέες που αφορούν την Εκπαίδευση στις ΦΕ και το Περιβάλλον, στην προσχολική και την πρώτη σχολική ηλικία.
  • να παρουσιασθεί και συζητηθεί η δουλειά των ερευνητών και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην εκπαιδευτική πράξη.
  • να συζητηθούν τα προβλήματα της εκπαίδευσης των ΦΕ στο Νηπιαγωγείο και να προταθούν ιδέες και λύσεις βελτίωσης και αποτελεσματικότητάς της.

Η ερευνητική και εκπαιδευτική δραστηριότητα που θα παρουσιαστεί στο συνέδριο αφορά:

  • Αντιλήψεις και αναπαραστάσεις των μικρών παιδιών και εκπαιδευτικών της Προσχολικής Αγωγής για έννοιες και φαινόμενα των φυσικών επιστημών
  • Καλλιέργεια των δεξιοτήτων της επιστημονικής μεθόδου στα παιδιά προσχολικής ηλικίας και πρωτοσχολικής ηλικίας.
  • Απόψεις και στάσεις των εκπαιδευτικών για τις Φυσικές Επιστήμες στην προσχολική εκπαίδευση.
  • Σχεδιασμός και αξιολόγηση εκπαιδευτικών παρεμβάσεων και εκπαιδευτικού υλικού για τις Φυσικές Επιστήμες στην προσχολική και πρώτη σχολική ηλικία. Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας.
  • Φυσικές Επιστήμες, διαθεματικές προσεγγίσεις και αναλυτικά προγράμματα στην εκπαίδευση των μικρών παιδιών  στην προσχολική και πρώτη σχολική ηλικία στην προοπτική του "νέου σχολείου"
  • Εκπαίδευση εκπαιδευτικών για τις Φυσικές Επιστήμες στην προσχολική και πρώτη σχολική ηλικία
  • Αξιοποιώντας την εκπαίδευση έξω από τη σχολική τάξη για τις Φυσικές Επιστήμες και το Περιβάλλον στην προσχολική και πρώτη σχολική ηλικία.
  • Διερεύνηση της φύσης  και του περιβάλλοντος στην προσχολική εκπαίδευση. Φυσικές Επιστήμες και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στην προσχολική και πρώτη σχολική ηλικία.
  • Επιστημονικός αλφαβητισμός και προσχολική εκπαίδευση: η προσέγγιση των Φυσικών Επιστημών ως πολιτισμικού αγαθού

» Χορηγοί του συνεδρίου